نتایج تعیین ارزیابی کمی و کیفی فاضلاب (به همراه تحلیل آن)

ارزیابی کمی و کیفی فاضلاب

ارزیابی فاضلاب، یکی از مهم‌ ترین مراحل در مدیریت پساب‌ ها و حفظ محیط زیست است. این فرآیند شامل بررسی جامع و دقیق خصوصیات فیزیکی، شیمیایی و بیولوژیکی فاضلاب بوده و به منظور تعیین میزان آلودگی، انتخاب روش مناسب تصفیه و پایش اثربخشی سیستم‌ های تصفیه انجام می‌ شود. ارزیابی کمی و کیفی فاضلاب برای طراحی و ساخت پکیج تصفیه فاضلاب از اهمیت بسیار بالایی برخوردار می باشد. در این مقاله به ارزیابی کمی و کیفی فاضلاب می پردازیم. پس از مطالعه این مقاله، اگر برای پیاده سازی سیستم پکیج تصفیه فاضلاب، به راهنمایی نیاز داشتید،‌ کارشناسان کاشفان نیلفام، شما را راهنمایی خواهند کرد.

بررسی خصوصیات کمی و کیفی فاضلاب

1- حداکثر میزان دبی ورودی

به شبکه جمع آوری فاضلاب کارخانه مواد شوینده، به منابع ناشناخته تعلق دارد که میزان 60 درصد کل جریان فاضلاب را تشکیل می دهد. مقصود از منابع ناشناخته، فاضلاب های ورودی ناشی از تجهیزات تصفیه خانه فاضلاب آب، خدمات و تعمیرات، شستشوی دستگاه‌ ها و غیره می باشد و بطور تقریبی می توان تخمین زد که حدود 70 درصد این فاضلاب ها فاقد آلودگی به مواد فعال سطحی می‌ باشد.

2-درصد بار اکسیژن خواهی شیمیایی یا بیوشیمیایی

50 درصد کل بار اکسیژن خواهی شیمیایی یا بیوشیمیایی به دو قسمت خروجی تله چربی و واحد پخت صابون متعلق است و تنها 21 درصد کل بار اکسیژن خواهی شیمیایی یا بیوشیمیایی از واحدهای سولفوناسیون، تولید پودر، مایع دستشویی، مایع ظرفشویی و محصولات صنعتی ناشی می شود. لذا ارائه راه حلی برای کاهش بار اکسیژن خواهی شیمیایی قبل از اختلاط تمامی فاضلاب‌ ها ضروری به نظر می رسد. از آنجا که فاضلاب ناشی از این دو واحد صنعتی ( قسمت اسید چرب و پخت صابون ) فاقد مواد فعال سطحی می باشد، لذا ضرورت جداسازی فرآیند تصفیه آن ها با نظر به اینکه فرآیندهای تصفیه نیز می تواند برای آن دو متفاوت باشد، به خوبی احساس می شود.

3- نسبت  COD/BOD5

نسبت  COD/BOD5 یعنی شاخص تجزیه پذیری بیولوژیکی برای واحدهای سولفوناسیون، تولید پودر، مایع ظرفشویی و محصولات صنعتی در حدود 50 درصد می باشد.

4- عدد صفر در میزان اکسیزن خواهی بیوشیمیایی

عدد صفر مربوط به میزان اکسیزن خواهی بیوشیمیایی واحد تولید پودر، برای مواقعی است که آلکیل بنزن سولفونات شاخه ای بعنوان ماده اصلی شوینده مورد استفاده قرار می گیرد. این موضوع مؤید این مطلب است که آلکیل بنزن های سولفوناته شاخه ای، قابل تجزیه بیولوژیکی نمی باشند.

5-تصفیه فاضلاب در pH بالا

از آنجا که pH فاضلاب بالا می باشد، طراحی فرآیند تصفیه در pH های بالا از اهمیت زیادی برخوردار است. چرا که تنظیم pH قبل از انجام هرگونه تصفیه ای، میزان مواد مصرفی را به شدت بالا می برد و در نتیجه هزینه های زیادی را به سیستم تصفیه تحمیل می نماید. لازم به ذکر است که تنظیم pH برای فرآیندهای تصفیه زیستی در مورد این نوع فاضلاب ضروری می باشد.

 6- دمای فاضلاب

دمای فاضلاب در حد مطلوبی می باشد و تنظیم دما برای مراحل تصفیه ضروری به نظر نمی رسد.

7- نسبت N:P

BOD5 در مورد فاضلاب کارخانه های مواد شوینده تقریبا برابر 5/12 :3/2 :100 می باشد. در حالیکه این نسبت برای فاضلاب شهری حدودا برابر 1 :5 :100 می باشد که برای فرآیندهای تصفیه بیولوژیکی نیز مناسب است. لذا بخوبی مشاهده می شود که میزان فسفر موجود در فاضلاب بسیار زیاد است و از طرفی اگر فرآیندهای تصفیه بیولوژیکی در نظر گرفته شود، باید ازته را بصورت دستی به آن اضافه نمود.

نتایج حاصله از آزمایش انعقاد برای ارزیابی فاضلاب

 آزمایش انعقاد به منظور ارزیابی کمی و کیفی فاضلاب، با مصرف پنج ماده منعقد کننده مختلف و pH های گوناگون انجام می گیرد. همانگونه که قبلا ذکر شد، فاضلابی که برای این منظور مورد استفاده قرار خواهد گرفت، از خروجی نهایی کارخانه تهیه می شود.

1- انعقاد با آهک

 pH مناسب برای انعقاد با آهک برابر 12 و میزان مصرف مناسب آهک نیز برابر 500 میلی گرم بر لیتر می باشد. در اینصورت میزان حذف کدورت، مواد فعال سطحی و اکسیژن خواهی شیمیایی به ترتیب برابر 8/94 ، 2/18 و 3/21 درصد می باشد.

2- انعقاد با آلوم

عمل انعقاد با آلوم در pH برابر 10 و میزان آلوم برابر با 900 میلی گرم بر لیتر حداکثر کارآیی را در حذف بار آلودگی دارد. میزان کاهش کدورت، مواد فعال سطحی و اکسیژن خواهی شیمیایی به ترتیب برابر 5/91 ، 29 و 6/37 درصد می باشد.

3- انعقاد با سولفات آهن

pH مناسب برای عمل انعقاد با سولفات آهن برابر 12 و میزان مناسب ماده منعقد کننده نیز برابر 300 میلی گرم بر لیتر می باشد که میزان حذف کدورت، مواد فعال سطحی و اکسیژن خواهی شیمیایی به ترتیب برابر 5/86 ، 54 و 5/59 درصد بوده است.

با اینکه میزان حذف کدورت توسط  آهک یا آلوم بیشتر از میزان حذف آن توسط سولفات فرو است، ولی میزان کاهش مواد فعال سطحی برای آهک و الوم پایین تر می باشد. این مطلب نشان می دهد که سولفات فرو قابلیت حذف بیشتر مواد فعال سطحی را نسبت به آهک و آلوم دارد.

4- انعقاد با کلرید باریم

در تحقیقاتی که توسط جامولکا به منظور انعقاد فاضلابهای محتوی مواد شوینده و امولسیونهای روغنی صورت پذیرفته بود، انعقاد توسط کلرید باریم بعنوان روش تصفیه معرفی گردیده بود. لذا به منظور مقایسه تصفیه پذیری فاضلاب محتوی مواد شوینده توسط کلرید باریم، این ماده بعنوان ماده منعقد کننده انتخاب گردید. نتایج حاصل نشان داد که این ماده نمی تواند میزان بار آلودگی فاضلاب را کاهش دهد.

5- انعقاد با کلرید فریک

 عمل انعقاد فاضلاب محتوی مواد شوینده توسط کلرید فریک بهترین نتایج را ارائه نموده است. pH مناسب برای این منظور ( با حداقل مصرف کلرید فریک ) برابر 12 می باشد که حداکثر حذف بار آلودگی را در این pH بدست می دهد. این مقدار برابر 100 میلی گرم بر لیتر بوده است. در این صورت میزان حذف کدورت، مواد فعال سطحی و اکسیژن خواهی شیمیایی به ترتیب برابر 1/96 ، 82 و 4/93 درصد می باشد.

اهمیت انجام ارزیابی کمی و کیفی فاضلاب برای طراحی پکیج های تصفیه فاضلاب

همان طور که در این مقاله به آن اشاره کردیم ارزیابی دقیق و کامل فاضلاب قبل از طراحی و اجرای هرگونه سیستم تصفیه، گامی اساسی و حیاتی به شمار می‌ رود. این ارزیابی به مهندسان و طراحان کمک می‌ کند تا پکیج تصفیه فاضلاب صنعتی و بهداشتی کارآمد، اقتصادی و متناسب با نیازهای خاص فاضلاب طراحی کنند. با انجام آزمایش‌ های مختلف، می‌ توان نوع و میزان آلاینده‌ های موجود در فاضلاب (مانند مواد آلی، مواد معدنی، میکروارگانیسم‌ ها و …) را شناسایی کرد، این اطلاعات برای انتخاب فرآیندهای تصفیه مناسب بسیار ضروری است.