مدیریت پسماند شهری و راهکار مدیریت آن در جامعه امروزی

براساس قانون مديريت پسماند، پسماند به مواد جامد، مايع (غير فاضلاب) و گاز، گفته مي شود كه به صورت مستقيم يا غير مستقيم حاصل از فعاليت انسان است که از نظر تولید کننده زائد محسوب می شود.  ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﻤﮑﺎری اقتصادی و توسعه (OECD)، پسماند را  موادی تولید شده  ﻧﺎﺷﯽ از ﻓﻌﺎﻟﯿﺖﻫﺎی اﻧﺴﺎﻧﯽ می داند  ﮐﻪ در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ و در آﯾﻨﺪه ﻧﺰدﯾﮏ ﻧﯿﺎزی ﺑﻪ آن ﻧﯿﺴﺖ که بازیافت و ﯾﺎ دﻓﻊ آن ﺿﺮوری اﺳﺖ. برنامه محیط زیست سازمان ملل متحد (UNEP)، پسماند را موادی تعریف  می کند ﮐﻪ ﻣﺎﻟﮑﺸﺎن آن‌ها را ﻧﻤﯽﺧﻮاﻫند، ﯾﺎ ﻧﯿﺎزی ﺑﻪ آن‌ها ﻧﺪارد، یا از آن‌ها استفاده نمی‌کنند و به پردازش و دفع نیاز دارند. 

پسماند شهری ﺑﻪ ﭘﺴﻤﺎﻧﺪ ﺧﺎﻧﮕﯽ و ﺗﺠﺎری ﮔﻔﺘﻪ ﻣﯽﺷﻮد . تنوع ترکیبات این نوع پسماند گسترده است که از جمله این ترکیبات می توان به ﺷﯿﺸﻪ، ﻓﻠﺰ، ﮐﺎﻏﺬ، ﭘﻼﺳﺘﯿﮏ و … اشاره نمود. اغلب این ترکیبات به صورت مختلط جمع آوری می شوند که خود مدیریت آن را سخت می کند.

تولید پسماند در اماکن مختلف جهان متفاوت است.  تراکم جمعیت، استانداردها، سبک زندگی، مصرف و فعالیت هاي تجاري شهرها از جمله عوامل تاثیرگذار در تولید پسماند هستند.  همچنین  وضعیت آب و هوا، تحولات فصلی و رفتار افراد ( در  مناسبت ها) بر این تغییرات تأثیرگذار می باشد. بنابراین مدیریت این نوع پسماند نیازمند روش دقیقی است که بتواند برای انواع پسماند در مکان و زمان خاص خود پاسخگو باشد.

مدیریت پسماند در برگیرنده مجموعه اقدامات بهم پیوسته ای است که منجر به مدیریت بهینه پسماند و کاهش آسیب بهداشتی و زیست محیطی و افزایش بهره وری اقتصادی می شود. در گذشته به پسماند به عنوان دورریز نگاه می شد و همین موضوع سبب ایجاد مشکلات متعدد ﺑﻬﺪاﺷﺘﯽ، ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺘﯽ، اﻗﺘﺼﺎدی و زﯾﺒﺎﯾﯽﺷﻨﺎﺧﺘﯽ شده بود. با گذشت زمان و رشد تکنولوژی ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﭘﺴﻤﺎﻧﺪ ﺷﻬﺮی به عنوان یک مسئله بسیار مهم توسعه یافته است. طور کلی یک برنامه اجرایی مدیریت پسماند شامل موارد زیر است:

•         شناسایی مشکلات ناشی از پسماند

•         شناسایی پسماند و فرآیند تولید پسماند

•         آشنایی با استاندرهای ملی و بین المللی در حوزه مدیریت پسماند

•         بررسی راهکارها و تهیه طرح استراتژیک

مدیریت پسماندهای شهری شامل  جمع آوری، حمل و نقل، دفن زباله و بازیافت آن است که هر یک از این موارد گسترده و تغییر پذیر است. بنابراین نیازمند یک برنامه جامع و راهبردی خواهد بود. از آنجایی که سلامت و اﯾﻤﻨﯽ انسان، ﺣﻔﻆ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻃﺒﯿﻌﯽ زﻣﯿﻦ و ﺟﻠﻮﮔﯿﺮی از آﻟﻮدﮔﯽ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ دارای اهمیت است مدیریت پسماند شهری بسیار مهم می شود.